Kasal

Ang panahon natin ngayon ay parang lebel ng tubig sa dagat minsan low tide minsan high tide, kaya’t ang maikling kwentong ito ay patungkol sa pagtaas at pagbaba ng buhay natin sa pag-ibig man o sa iba pang mga bagay. Sa kabila ng pagdami ng mga akda patungkol sa pag-ibig itong akdang ito ay ang pinaka kakaiba sa lahat ng aking nabasa. Higit na maiintindihan ang akdang ito kung buong puso at sasariwain ang bawat salitang kanyang ninanais ipahayag. Habang patuloy kong binabasa ang akdang ito hindi ko na napansin na tila may kirot na sa aking dibdib marahil ay siguro napukaw nito ang aking nakaraang karanasan patungkol sa pag-ibig. Unang linya pa lamang ng ginawang akda ay tila sinasaktan na ako nito ngunit habang papalayo ng papalayo sa umpisa tila may nais siyang iparating na mensahe na hindi lamang patungkol sa pag-ibig kundi sa mga isyung panlipunan din. Ang akdang ito ay isang pormal na akda na ginamitan ng mga metaphor upang mas maipwesto ng mambabasa ang kanyang sarili sa bawat ganap sa maikling kwento na ito. May lalim ang wikang ginamit niya at higit niyang ipinaliwanag ang lugar kung saan ginaganap ang kwento, kung ano ang ginagawa ng mga tauhan ng kwento at maayos ang pagkakasunod-sunod na makakatulong sa mambabasa na maintindihang mabuti at para gumana ang imahinasyon ng mga ito.

Napakahalaga ng mga akdang katulad nito, marahil ay sabi ko nga sa unang blog ko nakaka-ambag ng kaalaman sa lipunan ang isang magandang uri ng Panitiking Filipino. Ano nga ba ang naidagdag na kaalaman nito? Patungkol ito sa isang papel na tinatawag nating kontrata sa kasal o “contract of marriage”. Ang alam natin patungkol dito ay isang papel na magpapatibay sa isang relasyon o pagmamahalan ng dalawang tao. Ngunit, sinasalungatan ito ng akdang ito dahil ang sabi nito ay ito’y kontrata lamang maaring punitin kapag hindi na mahal ng isang tao ang kanyang kasama sa buhay. Ito’y tinawag ng aming Propesor bilang mapagpalayang pag-ibig, na kapag hindi ka na mahal ng tao kahit kayo’y may katibayan na kontrata, matuto magpalaya upang hindi na masakal o makulong ang taong ito sa sarili mong mga kamay. Napakahalaga ng akdang ito sa panahon ngayon dahil itong taon na ito ay malaking usapin ang Divorce Bill sa Pilipinas na maraming nagpapalitan ng suhestiyon at opinyon patungkol dito. Katulad lamang ng ninanais ipahayag ng akda, ang Divorce Bill ay kailangan ng mga nagmamahalang tapos na ang kanilang oras upang magsama, kailangan nilang palayain ang isa’t isa upang mahanap kung saan ba sila liligaya at magiging matatag bilang isang tao. Sabi nga ng akda, bawat tao ay naghahanap ng tuldok; tuldok ng bawat bagay at buhay.

Wala akong masabi sa akdang ito dahil, napakahusay ng pagkakagawa at pagkakabuo ng bawat linya. Epektibo ito bilang isang akda dahil unang linya pa lamang ay may kirot na at maalala mo na ang mga karanasan mo sa nakaraan lalong lalo na sa pag-ibig. Panghuli, itong mga akdang ito ay hindi pangkaraniwan bagkus may sarili silang identidad na ibinabahagi, na kapag binabasa mo parang nasa ibang mundo ka na may ibang kaisipan na namamayagpag.